Zakładamy instalację elektryczną
Na co powinniśmy zwracać szczególną uwagę, gdy wyposażamy nowy dom w instalację elektryczną?
Prawidłowo wykonana instalacja elektryczna gwarantuje mieszkańcom bezpieczeństwo, dlatego powinien ją projektować, wykonywać i remontować elektryk posiadający odpowiednie uprawnienia. Instalacje elektryczne powinny być wykonane z zastosowaniem przewodów miedzianych z osobnym przewodem ochronnym. Przewody aluminiowe, których dziś już się nie stosuje, spotykane są jeszcze w starszych budynkach. Są one przestarzałe i mniej wytrzymałe, np. z czasem łatwo się kruszą.
Jakie warunki powinien spełniać projekt instalacji?
Projekt winien uwzględniać wydzielenie odpowiedniej liczby obwodów trójfazowych. Przeznaczone są one do zasilania urządzeń o dużym poborze energii, jak np. kuchenki elektryczne. Niezbędne jest zaplanowanie właściwej liczby obwodów jednofazowych, zasilających pralki, zmywarki do naczyń itp. – nawet jeśli nie wszystkie z tych urządzeń zamierzamy zainstalować w domu. Z czasem może się okazać, że będziemy zużywać coraz więcej energii elektrycznej, lepiej więc przygotować się na zwiększenie poboru mocy w przyszłości. W domu o powierzchni od 75 do 100 m kw. powinno się wykonać minimum 5-7 obwodów.
Niewielka ilość gniazd wtykowych może doprowadzić do przeciążenia instalacji.
Może się tak stać, jeśli do jednego gniazda przyłączymy zbyt dużą liczbę urządzeń. Aby temu zapobiec, wystarczy w pokojach zamontować 3 do 5 gniazd wtykowych, a w kuchni – 7 do 9. Ponadto gniazdka elektryczne w łazience powinny być szczelne. Nie wolno ich umieszczać w pobliżu wanny czy umywalki, w strefach ograniczonych przepisami.
W obwodach gniazd wtykowych zasilających pomieszczenia o zwiększonym zagrożeniu porażeniowym (łazienka, kuchnia) należy zainstalować wyłączniki różnicowoprądowe. W przypadku awarii w instalacji elektrycznej lub w trakcie przypadkowego kontaktu człowieka z napięciem – powodują one natychmiastowe odłączenie tych obwodów.
Zabezpieczenia instalacji elektrycznej – bezpieczniki
Jedną z przyczyn pożarów domów i mieszkań bywa zastosowanie niewłaściwych bezpieczników w instalacji elektrycznej. Częstą przyczyną pożarów jest zastosowanie niewłaściwych bezpieczników lub „naprawianie” ich poprzez wymianę rdzenia bezpiecznika na zwykły drut bądź gwóźdź. Takie zabiegi doprowadzają do przeciążenia instalacji, a w konsekwencji – do porażenia prądem i pożaru.
Kiedy trzeba wymienić bezpieczniki?
Jeżeli w wyniku przeciążenia bądź zwarcia bezpiecznik topikowy zabezpieczający obwód (na przykład odpowiadający za oświetlenie w domu) zostanie uszkodzony, nie wolno go naprawiać! Należy kupić nowy. Wyłączniki instalacyjne, nazywane bezpiecznikami automatycznymi, należy ponownie włączyć. Jeżeli nie jest to możliwe, również trzeba dokonać zakupu nowych bezpieczników. Koszty są niewielkie, a w zamian zapewniamy bezpieczeństwo sobie i swej rodzinie.
Jakie powinny być domowe zabezpieczenia?
Przede wszystkim wymagane jest zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń przed przeciążeniami i zwarciami – w postaci bezpieczników topikowych, wyłączników instalacyjnych lub wyłączników nadmiarowoprądowych. Ponadto w domach stosujemy wyłączniki różnicowoprądowe. Potrafią one wykryć, że energia elektryczna płynie poza obwodem – na przykład przez ludzkie ciało, gdy dojdzie do porażenia. Wtedy automatycznie odłączają napięcie. Aby wyłączniki różnicowoprądowe skutecznie mogły nas chronić, musimy mieć prawidłowo wykonaną instalację elektryczną. Pamiętajmy jednak, by wyłączniki nadmiarowo- i różnicowoprądowe instalował elektryk posiadający odpowiednie uprawnienia. Samodzielne instalowanie zabezpieczeń może stać się przyczyną wypadku lub pożaru.
Jeżeli bezpieczniki często wyłączają obwody w wyniku ich zwarcia lub przeciążenia, należy rozważyć sprawdzenie całej instalacji.
Powtarzające się przeciążenia mogą doprowadzić do poważniejszych awarii i pożaru. Nie zapominajmy, że jeśli dostrzeżemy tlącą się instalację – nie wolno gasić jej wodą. W tym przypadku wykorzystuje się gaśnice proszkowe i śniegowe. Natychmiast trzeba wyłączyć bezpieczniki i wezwać pogotowie energetyczne.
Zabezpieczenia instalacji elektrycznej – gniazda wtykowe
20 proc. ofiar śmiertelnych porażeń prądem stanowią dzieci. Dlatego należy dbać o sprawność i odpowiednie zabezpieczenie instalacji elektrycznej. Powinniśmy również pomyśleć o zabezpieczeniu gniazdek elektrycznych, które znajdują się w każdym pomieszczeniu. Bardzo wiele dzieci ulega porażeniom wkładając różnorakie przedmioty w otwory gniazdka.
Jak należy zabezpieczyć gniazdko?
Do wyboru mamy kilka możliwości. Możemy kupić zaślepkę na gniazdka. Dziecko nie zdoła jej wyciągnąć, ponieważ do otwarcia zaślepki konieczne jest użycie kluczyka, w który jest wyposażona. W sprzedaży dostępne są również proste gniazda z uchylną odsłoną. Ale te stanowią utrudnienie tylko dla najmłodszych dzieci, kilkunastomiesięczny maluch już sobie z nimi poradzi. Warto się zastanowić nad zakupem gniazd z fabrycznymi zaślepkami. Są one tak skonstruowane, by uniemożliwić włożenie jakiegokolwiek przedmiotu tylko w jeden otwór gniazdka. Nie można również wsunąć w nie miękkich drutów i innych elastycznych przedmiotów. Wybór jest duży, a rozmaita estetyka gniazd pozwala dobrać wzór odpowiedni do różnego typu pomieszczeń.
A czy warto korzystać z zaślepek, które świecą po włożeniu do gniazdka?
W tym przypadku zdania są podzielone. Z pewnością dzieci obawiające się samotnego przebywania w ciemności ucieszą się z podobnego rozwiązania. Ale zabawka w gniazdku może je zachęcać do eksperymentowania z prądem.
Gniazdka w łazience również stanowią zagrożenie.
Tylko wówczas, gdy niewłaściwie się z nich korzysta. Gniazda w pomieszczeniach takich jak łazienka, kuchnia czy garaż powinny być zabezpieczone przed wodą. Przeznaczone do tego gniazda hermetyczne i bryzgoszczelne kosztują już od kilku złotych, a są bardzo skuteczne. Pamiętajmy również, że zgodnie z Prawem budowlanym obwody w tych pomieszczeniach muszą być dodatkowo zabezpieczone wyłącznikami przeciwporażeniowymi.